Yaş Tip Sarı Nokta Hastalığı Nedir?

Yaş tip makula dejenerasyonu görme alanınızda bulanık görme veya kör bir noktaya neden olan kronik bir göz hastalığıdır. Genellikle anormal kan damarlarından maküla içine sıvı veya kan akması nedeniyle olur. Makula, merkezi görüşten sorumlu retinanın parçasıdır.

 Yaş tip maküler dejenerasyon, yaşa bağlı maküla dejeneresansının iki tipinden biridir.  Yaş tip her zaman kuru tip olarak başlar.

Yaş tip maküla dejenerasyonunun erken teşhisi ve tedavisi görme kaybını azaltmaya yardımcı olabilir ve bazı durumlarda görmeyi iyileştirir.

 

Belirtiler

Yaş tip maküler dejenerasyon belirtileri genellikle aniden belirir ve hızla kötüleşir. Bunlar aşağıdakileri içerebilir:

  • Bükülmüş düz çizgiler gibi görsel bozulmalar
  • Bir veya iki gözdeki merkezi görme azalması
  • Renklerde azalan yoğunluk veya parlaklık
  • Görme alanında  bulanık bir nokta veya kör nokta
  • Genel görüşünüzde genel bir bulanıklık
  • Ani başlangıç ve semptomların hızla kötüleşmesi

Maküla dejenerasyonu yan (periferik) görmeyi etkilemez, bu nedenle nadiren total körlüğe neden olur.

Ne zaman bir doktor görmelisiniz

Aşağıdaki durumlarda göz doktorunuza danışın:

  • Merkezi görüşünüzde değişiklikler fark ettiğinizde
  • Renkleri ve ince detayları görme beceriniz bozulduğunda

Bu değişiklikler, özellikle 50 yaşından büyükseniz, maküler dejenerasyonun ilk belirtisi olabilir.

Sebepler

Yaş tip maküler dejenerasyonun kesin nedeni bilinmemektedir ancak kuru maküla dejenerasyonu geçiren insanlarda gelişmektedir. Yaşa bağlı maküla dejenerasyonlu tüm insanların yaklaşık yüzde 10’u yaş tiptir.

Yaş tip maküler dejenerasyon farklı şekillerde gelişebilir:

  • Anormal kan damarının büyümesinden kaynaklanan görme kaybı. Bazen gözdeki koroid tabakasından olağan dışı yeni kan damarları makulanın altına ve içine doğru büyüyebilir (koroid neovaskülarizasyonu). Koroid, retina ile gözün  dış tabakası (sclera) arasındaki kan damarlarının tabakasıdır. Bu anormal kan damarları sıvı veya kan sızıntısı gösterebilir ve retinanın işlevine müdahale edebilir.
  • Gözün arkasında sıvı birikmesi nedeniyle görme kaybı. Sıvı koroidden sızdığında, koroid ile retina pigment epiteli adı verilen ince bir hücre tabakası arasında toplanabilir. Bu  makülada bir hasar oluşturarak görme kaybına neden olabilir.

Risk faktörleri

Maküler dejenerasyon riskinizi artırabilecek faktörler şunlardır:

  • Yaş. Bu hastalık en çok 65 yaş üstü kişilerde görülür.
  • Aile öyküsü. Bu hastalığın kalıtsal bir bileşeni vardır. Araştırmalar sonucunda , durumun gelişimi ile ilgili birkaç gen tespit edilmiştir.
  • Sigara içmek. Sigara içmek ya da düzenli olarak sigara içmek maküler dejenerasyon riskinizi önemli ölçüde arttırır.
  • Obezite. Araştırmalar, obez olmanın, erken veya orta maküla dejenerasyonu hastalığının daha ciddi bir forma dönüşme ihtimalini arttırdığını gösteriyor.
  • Kalp-damar hastalığı. Kalp ve damarlarınızı etkileyen hastalıklarınız varsa, maküler dejenerasyon riski yüksek olabilir.

Komplikasyonlar

Yaş tip maküler dejenerasyonu, merkezi görme kaybına ilerleyen insanlar depresyon veya görsel hezeyanlar (Charles Bonnet sendromu) yaşayabilir.

Teşhis

Doktorunuz tıbbî ve aile geçmişinizi gözden geçirecek ve göz muayenesinde bulunacaktır. Maküla dejenerasyonunun teşhisini doğrulamak için aşağıdakileri de içeren birkaç test yapabilir:

  • Göz arkası muayenesi. Göz doktorunuz, göz bebeğinizi genişletmek için damla damlatacak ve gözünüzü incelemek için özel bir alet kullanacaktır. Drusen’in neden olduğu sıvı, kan veya benekli bir görünüm arar. Makula dejenerasyonu olan insanlarda retinanın altında oluşan drusen – sarı renkli birikintilere sıklıkla rastlanırlar.
  • Görme merkezinde kusurları test edin. Göz muayenesi sırasında, göz doktorunuz merkezi görüşünüzdeki kusurları test etmek için bir Amsler ızgarası kullanabilir. Maküler dejenerasyonunuz varsa, ızgaradaki bazı düz çizgiler soluk, kırık veya bozuk görünür.
  • Floresein anjiyografi. Bu test sırasında doktorunuz kolunuzdaki bir damara boyar madde enjekte eder. Boya, gözünüzdeki kan damarlarına gider ve bunları belirgin hale getirir. Özel bir kamera, boya kan damarları boyunca dolaşırken resim çeker. Görüntüler, anormal kan damarlarınız veya retinal değişiklikleriniz varsa bunları gösterecektir.
  • Indosiyanin yeşil anjiografi. Floresan anjiyografi gibi, bu testte enjekte edilen bir boya kullanılır. Floresein anjiyografinin bulgularını doğrulamak veya belirli maküler dejenerasyon tiplerini tanımlamak için kullanılabilir.
  • Optik koherens tomografi. Bu noninvaziv görüntüleme testi, retinanın ayrıntılı kesitlerini görüntüler. Retinanın incelme, kalınlaşma veya şişme alanlarını tespit eder. Bu test, retinanın maküla dejenerasyonu tedavilerine nasıl tepki verdiğini izlemeye yardımcı olmak için de kullanılır.

Tedavi

Anormal kan damarlarının büyümesini durdurmak için kullanılan ilaçlar

İlaçlar, yeni kan damarları oluşturmak için vücudun gönderdiği büyüme sinyallerinin etkilerini bloke ederek yeni kan damarlarının büyümesini durdurmaya yardımcı olabilir. Bu ilaçlar yaş tip maküler dejenerasyonun tüm evrelerinde ilk seçenek olarak kabul edilir.

 Yaş tip  maküla dejenerasyonunun tedavisinde kullanılan ilaçlar arasında aşağıdakiler bulunur:
  • Bevacizumab (Avastin)
  • Ranibizumab (Lucentis)
  • Aflibercept (Eylea)

Doktorunuz bu ilaçları etkilenen göze enjekte eder. İlaçların faydalı etkisini korumak için dört haftada bir enjeksiyona ihtiyacınız olabilir. Bazı durumlarda, kan damarları küçüldükçe ve retina altındaki sıvı emildikçe retinal hücrelerin bazı işlevlerine kavuşmasına izin vererek, kısmen görmenizi  iyileştirebilirsiniz.

Göz enjeksiyonlarının olası riskleri arasında, konjonktival kanama, göz ağrısı, gözde uçuşma, artmış göz içi basıncı ve göz iltihabı sayılabilir. Bu ilaçlardan bazıları inme riskini artırabilir.

Enjekte edilen bir ilacı aktive etmek için laser ışığı kullanarak yapılan tedavi (fotodinamik terapi)

Fotodinamik terapi bazen makulanın merkezinde anormal kan damarlarını tedavi etmek için kullanılır.

Bu prosedürde, doktorunuz verteporfin (Visudyne) adlı bir ilacı kolunuzdaki bir damara enjekte eder ve gözünüzdeki kan damarlarına gider. Doktorunuz özel bir lazerle odaklanmış bir ışığı gözünüzdeki anormal kan damarlarına yansıtır. Bu, ilacı etkinleştirir ve anormal kan damarlarının kapanmasına neden olur ve bu da sızıntıyı durdurur.

Fotodinamik terapi görmenizi arttırabilir ve görme kaybını azaltabilir. Tedavi edilen kan damarları tekrar açılabileceğinden, zaman içerisinde tekrar tekrar tedaviye ihtiyacınız olabilir.

Fotodinamik terapiden sonra, ilaç vücudunuzdan temizleyinceye kadar doğrudan güneş ışığından ve parlak ışıklardan kaçınmanız gerekir; bu, birkaç gün sürebilir.

Anormal kan damarlarını yok etmek için  lazer ışını kullanarak yapılan tedavi (fotokoagülasyon)

Lazer tedavisi sırasında, doktorunuz maküla altında anormal kan damarlarını tıkamak için yüksek enerjili bir lazer ışını kullanır. Lazer, kör bir nokta oluşturabilen yara izine neden olur, ancak prosedür, makula üzerindeki daha fazla hasarı en aza indirgemek amacıyla damarların kanamasını durdurmak için kullanılır. Bu tedavide dahi, kan damarları yeniden gelişebilir, bu da daha ileri bir tedavi gerektirir.

Yaş tip maküler dejenerasyonu olan az insan bu tedaviye adaydır. Makula merkezinin hemen altında anormal kan damarlarınız varsa genellikle iyi bir seçenek değildir. Ayrıca, makülada daha fazla hasarlanma, başarı olasılığını düşürür.

Düşük görüş rehabilitasyonu

Yaşa bağlı maküler dejenerasyon, yan (periferik) görmeyi etkilemez ve genellikle total körlüğe neden olmaz. Ancak, merkez görmenizi azaltabilir veya ortadan kaldırabilir – ki bu da sürüş, okuma ve insanların yüzlerini tanıma için gereklidir. Bir  ‘az gören rehabilitasyon eğitimi’ almış göz doktorundan bilgi almanız yararlı olabilir. Değişen görmelere uyum sağlamanın yollarını bulmanıza yardımcı olabilir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ